 |
فيزيوتراپي چيست ؟
به زباني ساده مي توان فيزيوتراپي را علم درمان بوسيله حرکت و روشهاي فيزيکي دانست . به اشخاصي که در اين مورد تحصيل کرده اند فيزيوتراپيست مي گويند.
ام اس و فيزيوتراپي
يکي از مشکلات اصلي ما, ضعف و محدوديت در حرکت است که از طرفي بعلت درگيري قسمتهاي حرکتي در مغز و نخاع و از طرف ديگر بعلت کم حرکت شدن خودمان است شايد شما هم به يکي از علل زير حرکات خود را محدود کرده ايد : افسردگي و بي حوصلگي , ترس از افتادن يا جراحات ديگر و نا آگاهي ( مثلا ترس از ضرر داشتن فعاليت) . کم بودن تحرک داراي عوارضي است مانند کوتاه شدن و ضعيف تر شدن عضلات , زخم بستر , يبوست و ...
حتما تا به حال با فردي که دست يا پايش شکسته است برخورد داشته ايد و شاهد بوده ايد که پس از درمان شکستگي و باز کردن گچ , بيمار در انجام حرکات آن عضو ناتوان شده و نيازمند به فيزيوتراپي براي مدتي محدود مي باشد . فرق ما با چنين بيماراني در اين است که براي مدت نامحدودي به فيزيوتراپي محتاجيم , شايد فکر کنيد عملي نيست که همه روزه به يک فيزيوتراپيست رجوع کنيد و شايد انجام مداوم اين کار از نظر وقت و يا هزينه غير ممکن باشد. اما با يک روش ساده مي توانيم اين مشکل را حل کنيم :
1-ابتدابه يک فيزيوتراپيست حاذق و دلسوز مراجعه مي کنيم. يافتن او اصلا مشکل نيست ! کافي است به يک مرکز فيزيوتراپي رجوع کنيد و در صورتي که در آنجا راحت بوديد و حس کرديد به مشکلات شما توجه مي شود و برايتان دقيقا برنامه ريزي مي کنند , مي توانيد هميشه به همان فيزيوتراپيست مراجعه کنيد. بديهي است علاوه بر دقت و توجه متخصص مربوطه , سليقه شخصي شما هم بسيار مهم است و مثلا فيزيوتراپيست انتخابي من ممکن است براي شما انتخاب مناسبي نباشد.
2- متخصص فيزيوتراپي شما را معاينه مي کند و حرکتهاي مناسب را به شما توصيه مي کند و به صلاحديد ايشان چند جلسه اي در همان مرکز تمرين مي کنيد.
3 -حرکاتي که فعلا لازم داريد و تعداد و چگونگي انجام انها در خانه را بياموزيد و در صورت نياز به وسايل کمکي , آنها را از فروشگاه هاي اين نوع لوازم تهيه کنيد و يا اگر مي توانيد مشابه آنها را براي خود بسازيد .
4- هر روزه در منزل وقتي را به حرکات فيزيوتراپي اختصاص دهيد و ضمن انجام اين ورزشها سعي کنيد بيشتر به بهبودي و تندرستي فکر کنيد.
5- به صلاحديد فيزيوتراپيست هر چند هفته به او مراجعه کنيم تا هم درست انجام شدن حرکاتمان را بررسي کند و هم لزوم تغييراتي در نوع و تعداد حرکاتمان بدهد.
چند توصيه کلي:
منظور ما از انجام حرکات فيزيوتراپي رسيدن به وضعيت بهتر جسمي و روحي است نه شرکت در مسابقات المپيک ! پس در انجام ورزشها , حالت انجام , تعداد کمي حرکت در نوبت هاي متعدد در طي روز است . لازم نيست حرکات را تا مرز رسيدن به خستگي انجام بدهيم . در صورت تمايل پس از مدتي استراحت مي توان دوباره حرکات را تکرار کرد. هر موقعيتي که انجام حرکت را آسان کند مفيد است, بنابراين با توجه به سبک شدن وزن بدن در آب , شنا يکي از مفيدترين ورزشها براي ما مي باشد. البته نيازي به شناي حرفه اي نيست و اندکي هم که در آب دست و پايمان را تکان دهيم بسيار مفيد است.
چه بخوريم؟
معمولا وقتي بيمار مي شويم بعد از اينکه دنبال دارو و درمان رفتيم , به اين فکر مي افتيم که بهتر است چه بخوريم و از خوردن چه غذاهائي پرهيز کنيم . مسلما اين سوال براي همه ما که دچار يک بيماري مزمن هستيم مطرح شده و هر کدام سعي کرده ايم جوابهايي برايش پيدا کنيم . حالا بيائيد ببينيم دانشمندان چه پاسخي براي اين سوال دارند؟
در درجه اول اگر ارتباطي بين مصرف يک ماده غذائي با ابتلا به ام اس يا تشديد آن پيدا مي شد, مي توانستيم برنامه غذايي دقيقي پيشنهاد کنيم . ولي تاکنون هيچ رابطه مشخصي بين مواد غذايي و ام اس پيدا نشده اند و انواع رژيم هاي غذايي را آزمايش کرده اند. مثل رژيم غذائي کم چربي , رژيم عاري از مواد حساسيت زا, رژيم فاقد گلوتين ( پروتئين موجود در غلات ), رژيم غذائي با منگنز زياد , رژيم بدون پکتين و فروکتوز ( قندهاي گياهي ) ,غذاي حاوي ويتامين زياد و... در مورد هر کدام از اين برنامه هاي غذائي چندين سال مطالعه شده ولي هيچ تغيير مشخصي در افراد مورد آزمايش مشاهده نشده .
حالا مي دانيم بوسيله رژيم غذائي نمي توان ام اس را درمان کرد ولي لااقل با يک برنامه ريزي خوب غذائي مي توانيم از يکسري عوارض بيماري جلوگيري کنيم. مثلا استفاده کافي از ميوه ها و سبزيجات علاوه بر تامين در صد بالايي از ويتامين هاي ضروري مي تواند به بهتر کار کردن دستگاه گوارش و جلوگيري از يبوست کمک بسزايي کند.
يادمان هم باشد که ما علاوه بر ام اسي بودن , يک انسان هم هستيم ! پس غذاهائي که براي بقيه ضرر دارد براي ما هم خوب نيست . مثلا زياده روي در مصرف چربي و گوشت مي تواند باعث بروز بسياري از بيماريها قلبي و عروقي , نقرس و ... شود.
بنابراين درمجموع مي توان گفت ما مي توانيم آزادانه غذاهاي متنوعي مصرف کنيم ويا از هر برنامه غذائي که مي پسنديم پيروي کنيم به شرطي که حاوي مواد اصلي و ضروري بدن باشد . اين مواد شامل پروتئين ها, ئيدرات هاي کربن ( نشاسته و قند) , چربي ها , ويتامين ها و املاح مي باشد. همين طور که مي بينيد طبق توصيه جدول بالا بهتر است بخش اصلي غذا از ئيدراتهاي کربن و سپس ميوه ها و سبزيجات , گوشت و سر انجام کمترين سهم آن از چربي ها باشد. البته بر حسب محل زندگي شما, منبع اين مواد مي تواند متفاوت باشد. مثلا معمولا گوشت منبع اصلي مواد پرئتئيني است ولي مي توان در مناطقي که دسترسي به گوشت کمتر است به کمک سويا بخشي ازاين نياز را تامين کرد. درعين حال مي توانيم از هر دسته مواد غذائي بهترين ها را انتخاب کنيم . مثلا در ميان پروتئين ها مرغ سالم تر از گوشت قرمز و ماهي بهتر از همه اينهاست. همچنين استفاده از روغن آفتابگردان توصيه مي شود چون يکي از پيش سازهاي ميلين در آن وجود دارد.
درمان ام اس
دانش انسانها امروزه به حدي رسيده که براي بعضي بيماريها درمان کاملي وجود دارد . مثلا درمورد آپانديسيت با يک عمل جراحي ساده و در مورد گلو درد چرکي با يک دوره استفاده از آنتي بيوتيک مناسب مي توان مسئله را کاملا حل کرد. اما در بعضي بيماريها مانند ام اس مسئله فرق مي کند. داروهاي موجود درمان ام اس از نظر کاربرد به سه گروه اصلي تقسيم بندي مي شوند.
-1 براي حملات بيماري .
-2 براي کنترل علائم بيماري.
-3 براي کنترل دوره بيماري.
همچنين بايد داروهاي تجربي و روشهاي درماني ديگر را هم در نظر داشت.
براي حملات بيماري
همانطور که به ياد داريم نوع الف و ب بيماري , هر از چند گاهي ممکن است شخص دچار حمله (عود) شود. در اين مواقع با استفاده از ترکيبات کورتن مي توان با کم کردن التهاب در سيستم اعصاب مرکزي , هم طول مدت حمله و هم ميزان ضايعات را کاهش داد. اين دوره درماني معمولا بصورت تزريق وريدي و يا خوراکي تجويز مي شود و معمولا طول هر دوره بين چهار تا هفت روز طول ميکشد. از اين مواد متبل پردنيزولون ( سولومدرول يا دپومدرول ) بيشتر بکار مي رود و بجز ان از دگزامتازون , پردنيزون, بتامتازون و پردنيزولون هم استفاده مي شود.
براي کنترل علائم بيماري
بسته به اينکه فرد در حال حاضر چه علائم و مشکلاتي دارد , از داروهاي مختلفي براي کنترل و به حداقل رساندن مشکلاتش استفاده مي شود. ذکر نام تک تک اين داروها ضروري نيست و فقط بدانيم که بيش از سي داروي مختلف به اين منظور بکار مي روند. مثلا از آمانتادين براي کم کردن اختلالات حرکتي و از با کلوفن براي مقابله با سفتي عضلاني ( اسپاسم) استفاده مي شود.
ادامه دارد
